Գլխավոր էջ | Տեսակետ-Ասուլիս | Կամ հրադադարի ամրապնդում, կամ «անվտանգության գոտու» ընդլայնում. Նոր իրավիճակ սահմանին

Կամ հրադադարի ամրապնդում, կամ «անվտանգության գոտու» ընդլայնում. Նոր իրավիճակ սահմանին

By
Կամ հրադադարի ամրապնդում, կամ «անվտանգության գոտու» ընդլայնում. Նոր իրավիճակ սահմանին

Սեպտեմբերին Նյու Յորքում ՄԱԿ գլխավոր ասամբլեայի շրջանակում նախատեսվում է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարների հանդիպումը: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ռիչարդ Հոգլանդն Ամերիկայի ձայնին տված հարցազրույցում հայտարարել է հանդիպման օրակարգը՝ էսկալացիայի թուլացման քայլեր:

Որպես առաջին քայլ նա նշում է դիպուկահարների հետքաշումն առաջնագծից եւ հատուկ սարքավորումների տեղադրումը, իսկ հեռանկարում՝ ապառազմականացված գոտու ստեղծումը:

ԱՄՆ-ն տրամադրվա՞ծ է կողմերին հակամարտության երկարաժամկետ լուծման «պարտադրելու», թե այս փուլում համարում է, որ բավարար է սարքավորումների տեղադրումը եւ կողմերի տարանջատումը տարածաշրջանը բացելու նպատակով:

Ապրիլյան պատերազմից հետո Ալիեւը չի համաձայնվել հետաքննության մեխանիզմների տեղակայման առաջարկին: Չնայած մայիսին Վիեննայում հայտարարվել էր այդ հարցի համաձայնեցման մասին, այնուամենայնիվ Ադրբեջանը հայտարարեց, որ չի ստորագրել այդ համաձայնագիրը: Մեկ ամիս անց՝ հունիսին, Ալիեւը փորձեց արդեն օրակարգից հանել այս հարցը: Հետո Ադրբեջանն ուղիղ հայտարարեց, որ առանց հայկական զորքերի դուրսբերման մեխանիզմների ներդրումը նշանակում է ստատուս-քվոյի ճանաչում, ինչն իր համար անընդունելի է:

Այդուհանդերձ, անցած տարվա ընթացքում համանախագահները, անգամ Ռուսաստանը, բազմիցս պնդել են, որ մեխանիզմները պետք է ներդրվեն՝ չնայած միջոցներ չեն ձեռնարկել «ստիպելու» համար եւ չեն խոսել զորքերի դուրսբերման մասին: Այս տարիների ընթացքում Ադրբեջանը բազմիցս դիվերսիոն եւ այլ փորձեր է կատարել ինչպես Արցախի, այնպես էլ Հայաստանի հետ սահմանին՝ շարունակելով դիպուկահարների պատերազմը:

Հայկական կողմն էլ ձեռքերը ծալած չի նստել: Հայ զինվորականներն ու պաշտոնյաները հայտարարել են սահմանը ժամանակակից սարքավորումներով հագեցնելու մասին, որը թույլ է տալիս հետեւել հակառակորդի գործողություններին, իսկ Կոմանդոսը նշել է, որ սարքավորումներն ամերիկյան են: Հայկական զորքերը մի քանի անգամ կարողացել են կանխել դիվերսիոն ներթափանացման փորձերը, բացի այդ՝ Հայաստանը հայտարարել է կանխարգելիչ հարված հասցնելու, այդ թվում Իսկանդերներից, եւ անվտանգության գոտին ընդլայնելու պատրաստակամության մասին:

Այլ կերպ ասած, «տարածք կարգավիճակի դիմաց» եւ «տարածք խաղաղության դիմաց» սխեման չկա այլեւս, եւ դրա փոխարեն նոր սխեմա է առաջ քաշվել՝ «կամ հրադադարի ամրապնդում, կամ էլ անվտանգության գոտու ընդլայնում»:

Այն, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները չեն վիճարկում սխեմայի փոփոխութունը, առավել եւս պնդում են, որ «վստահությունն» ամրապնդվի, կարող է վկայել, որ դա ինչ-որ առումով ձեռնտու է նրանց: Իսկ դա նշանակում է, որ եթե նախկինում ավելի շատ «ճնշում» էր կիրառվում հայկական կողմի վրա, որին ստիպում էին դատարկ խոստումների դիմաց տարածքային զիջումների գնալ, ապա այժմ ճնշման տակ կարող է հայտնվել Ադրբեջանը, որին կարող են ստիպել ճանաչել ստատուս-քվոն:

Մամեդյարովը կհամաձայնվի՞ Նյու Յորքում պարտավորեցնող փաստաթուղթ ստորագել: Մինչ այժմ Ադրբեջանը հրաժարվում էր փաստաթղթերի ստորագրումից, իսկ ապրիլյան պատերազմից հետո փորձում է չեղարկել միակ ստորագրությունը, որը դրել է 1994 թվականի հրադադարի համաձայնագրի տակ: Այս փաստաթուղթը դեռ գործում է, իսկ հաջորդը չի կարող մակարդակով ավելի ցածր լինել:

Հատկանշական է, որ նախարարների հանդիպումը կայանալու է ՄԱԿ-ում: ԱՄՆ-ն մտադի՞ր է ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդում որոշակի ընթացակարգ նախաձեռնել, որը կստիպի Ալիեւին համաձայնվել «վստահության միջոցառումներին»:

Նաիրա Հայրումյան, Մեկնաբան

Մեկնաբանություններ (0 posted)

total: | displaying:

Ձեր մեկնաբանությունը

  • Bold
  • Italic
  • Underline
  • Quote

Մուտքագրեք նկարում առկա նիշերը

Captcha
  • Ուղղարկել ընկերոջ Ուղղարկել ընկերոջ
  • Տպագրելու տարբերակ Տպագրելու տարբերակ
  • Տեքստային տարբերակ Տեքստային տարբերակ

Պիտակներ:

Պիտակներ չկան

Գնահատական

0