Գլխավոր էջ | Տեսակետ-Ասուլիս | Չարենցի սպանությունը քանի՞ կառուցված գործարանով է արդարացվում

Չարենցի սպանությունը քանի՞ կառուցված գործարանով է արդարացվում

By
Չարենցի սպանությունը քանի՞ կառուցված գործարանով է արդարացվում

Lragir.am-ի զրուցակիցն է Հովհաննես Թումանյանի անվան տիկնիկային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Ռուբեն Բաբայանը

- Պարոն Բաբայան, ինչո՞վ եք բացատրում վերջին շրջանում Հայաստանում արձանագրվող բռնությունների ու հանցագործությունների աճը: Տեսակետներ կան, որ անպատժելիությունն է նման դեպքերի ծնող պատճառը, նաև սա կապվում է մարդկանց սոցիալ-տնտեսական վիճակի վատթարացման հետ: Ի՞նչ եք արձանագրում դուք:

- Կարծում եմ՝ որպես բռնությունների պատճառ բերվող այդ երկու փաստարկները դեր ունեն, բայց դրանք գլխավոր պատճառը չեն: Գլխավորը, ցավոք սրտի, մեր հասարակության մեջ ավելի ու ավելի ամուր հիմքեր դնող ագրեսիվությունն է, որը մշտապես բոլոր կողմերից փորձ է արվում արդարացնել: Եվ այստեղ մենք իրականում գործ ունենք արժեքային համակարգի հետ: Երբ արժեքային համակարգի հիմքում ոչ թե մարդն է, մարդու կյանքը, մարդու իրավունքներն ու առողջությունը, այլ ուրիշ հարցեր՝ ամպագոռգոռ ու շատ հայրենասիրական և այլն, արդյունքում մենք ունենում ենք այն, ինչ ունենում ենք: Երբ որ իրականում հումանիստական գաղափարները վերածվում են զուտ ձևական լոզունգների, ոչ թե դառնում մեր իրական կյանքի ամենօրյա պայքարի նպատակը, մենք արդյունքում ստանում ենք այն հասարակությունը, որտեղ մարդու կյանքը նշանակություն չունի, որտեղ բռնությամբ կարելի է լուծել բոլոր հարցերը: Երբ մենք մեր կարգախոսը համարում ենք միգուցե 100 տարի առաջ ինչ-որ տեղ իմաստավորված, բայց 21-րդ դարում բացարձակ արժեզրկված «ուժն է ծնում իրավունք» արտահայտությունը, մենք ստանում ենք այդ ուժի կիրառումը, որովհետև ով ուժեղ է, նա էլ ունի իրավունք:

Կարծում եմ՝ 21-րդ դարում ուրիշ գործոն պետք է աշխատի, իրավունքն է ծնում ուժ, և իրավունքի հիմքում պետք է դրված լինի մարդու կյանքը, առողջությունը, իրավունքները և այլն: Ես մեծագույն պրոբլեմն այստեղ եմ տեսնում, և չի կարելի այս պրոբլեմը կապել միայն իրավապահ մարմինների հետ: Չի կարելի թողնել, որ ազգի արժեքային համակարգը լուծեն ինչ-որ օղակներ, սա յուրաքանչյուրիս խնդիրն է: Եթե ես համարում եմ, որ այդ խնդիրն ինձ չի վերաբերում, ես դրանով իսկ բացում եմ բռնության ճանապարհը: Առաջին հերթին պետք է ազգովի որոշենք, որն է մեզ համար արժեքային համակարգը, որտեղ է այն գտնվում:

- Ի՞նչ փոխվեց, որ վերջին շրջանում այս երևույթը սրացում ունեցավ, ինչպես դուք եք ասում՝ ագրեսիվությունն ավելի ու ավելի ամուր հիմքեր է դնում:

- Երբ ես 2013 թվականին ակտիվորեն դեմ էի արտահայտվում Մաքսային միությանը, իզուր չէր: Ես տնտեսագետ չեմ, տնտեսական վերլուծություններ չէի անում, խոսքը գնում էր այն մասին, որ մենք մեզ տեղադրում ենք մի այնպիսի արժեքային համակարգի մեջ, որտեղ մարդու կյանքը գին չունի:

- Եվ հիմա դրա հետևա՞նքն ենք տեսնում արդեն:

- Այո, այսօր մենք արդեն տեսնում ենք դրա հետևանքը: Այսօր մենք խոսում ենք այն մասին, թե ինչ հրաշալի շինարարություն են ժամանակին  կատարել խորհրդային իշխանությունները և այլն: Ուզում եմ հասկանալ՝ Չարենցի սպանությունը քանի՞ կառուցված գործարանով է արդարացվում: Սա շատ կարևոր է, թե մենք որ արժեքային համակարգում ենք գտնվում, և սա վերաբերում է բոլորին: Եթե կարծում ենք, որ արժեքային համակարգը կարող է փոխվել անհատի փոփոխությամբ, մենք խորապես սխալվում ենք: Ես այդ տեսակետից Դոստոևսկու մտքի կողմնակիցն եմ, որ աշխարհի ամբողջ երջանկությունը չարժե մեկ երեխայի արցունք: Ես մեկ տարի շարունակ բազմաթիվ վիրավորանքներ ու հայհոյանքներ եմ լսել բռնություն դատապարտելու համար, բայց միևնույն է, մնում եմ իմ կարծիքին՝ ոչ մի բռնություն արդարացում չունի, ում հանդեպ ուզում է այն կիրառվի: Այս ամենի հետևանքով մենք ունենում ենք հասարակություն, որտեղ հարցերը լուծվում են ծեծով, ջարդով, դանակով, կացնով, ատրճանակով:

- Իրավիճակը շտկելու համար նաև երկրի արտաքին կոմնորոշո՞ւմն էլ պետք է փոխվի:

- Առաջին հերթին մեր ներքին կողմնորոշումը պետք է փոխել: Եթե մենք փորձենք լինել հումանիստական պետություն, որտեղ ցանկացած մարդ արժեք է, սա է ճանապարհը: Յուրաքանչյուր մարդու կյանք արժեք ունի, սա պետք է դառնա մեզ համար մեծագույն արժեք: Սրա հետ մենք համամի՞տ ենք: Եվ սրանից բխում է մի մեծ համակարգ՝ մեր կրթությունը, թե ինչ արժեքներ ենք մենք մարդկանց տալիս: Սրանից գալիս է մեր արվեստը, արդյոք այն հումանիստական է, արդոք մենք որպես արժեք մարդուն ենք ներկայացնում: Սա մեկ օղակի անելիք չէ, ոչ ոստիկանության, ոչ մշակույթի նախարարի, ոչ նախագահի, ոչ էլ ընդդիմության: Մենք որոշում ենք՝ ընդունո՞ւմ ենք այս արժեքը, համարո՞ւմ ենք, որ 21-րդ դարին համահունչ ժողովուրդ ենք, թե՞ մենք համարում ենք, որ միջնադարում ենք, շարունակելու ենք վհուկների որսը, բոլոր հարցերը լուծելու ենք ուժով:

Ինչ խոսք, անպատժելիությունը ևս այդտեղ դեր ունի, որովհետև մենք տեսնում ենք, թե ովքեր են հիմնականում կատարում հանցագործությունները, նրանք, ովքեր նախկինում կատարել են և համապատասխան պատիժ չեն կրել: Բայց առաջին հերթին քաղաքակրթական ընտրությունն է, մինչև սա չլինի, մենք կարող ենք յուրաքանչյուր սպանության համար գնդակահարություն նշանակել, բայց որևէ բան չի փոխվի: Երբևիցե հասարակությունը չի դարձել ավելի մարդկային այն բանի պատճառով, որ պատիժը եղել է շատ խիստ:

Ռոզա Հովհաննիսյան, Լրագրող

Մեկնաբանություններ (0 posted)

total: | displaying:

Ձեր մեկնաբանությունը

  • Bold
  • Italic
  • Underline
  • Quote

Մուտքագրեք նկարում առկա նիշերը

Captcha
  • Ուղղարկել ընկերոջ Ուղղարկել ընկերոջ
  • Տպագրելու տարբերակ Տպագրելու տարբերակ
  • Տեքստային տարբերակ Տեքստային տարբերակ

Պիտակներ:

Պիտակներ չկան

Գնահատական

0